31 مارس 2025- سماگلوتاید، یک آگونیست پپتید شبه گلوکاگون 1(GLP-1)، در یک آزمایش پیشگامانه توانست فاصله حداکثر راه رفتن را در افراد دیابتی نوع 2 مبتلا به بیماری شریان محیطی(PAD) علامت دار، به طور قابل توجهی بهبود بخشد. علاوه بر افزایش توانایی و عملکرد راه رفتن، افرادی که سمگلوتاید مصرف کردند، در مقایسه با کسانی که دارونما دریافت کردند، شاهد بهبود قابل توجهی در علائم و کیفیت زندگی خود بودند.
بیماری شریان محیطی، که تخمین زده می شود 12 میلیون بزرگسال را در ایالات متحده و بیش از 200 میلیون نفر در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار دهد، زمانی رخ می دهد که تجمع چربی و کلسترول، بیشتر در شریان های پا وجود دارد. اغلب با مشکل در راه رفتن و گردش خون ضعیف همراه است که می تواند منجر به زخم های التیام نیافته و نرخ بالای از دست دادن اندام تحتانی شود.
افراد مبتلا به PAD در معرض خطر بسیار بالایی برای عوارض جدی هستند، از جمله ایسکمی حاد اندام - مشابه حمله قلبی یا سکته ی پا - که در صورت عدم درمان سریع می تواند منجر به قطع عضو یا مرگ شود. آخرین دارویی که توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده برای بهبود نتایج عملکردی در PAD تأیید شد، سیلوستازول(cilostazol) در سال 2000 بود.
نویسنده ی ارشد این مطالعه، پروفسور Marc P. Bonaca، استاد پزشکی و مدیر تحقیقات عروق در دانشکده ی پزشکی کلورادو، می گوید: «حتی در مراحل اولیه بیماری PAD، افراد نمی توانند خوب راه بروند، اما اغلب نمی دانند كه دچار بیماری شریان محیطی هستند. آنها ممكن است فکر کنند که به دلیل افزایش سن فقط سرعت حرکتشان كم شده است یا به دلیل آرتریت سرعت حرکتشان کم شده است».
وی گفت: "تنها دارویی که اکنون در دسترس است و در دستورالعمل برای علائم توصیه شده است، در افراد مبتلا به نارسایی قلبی منع مصرف دارد، این دارو هیچ مزیتی فراتر از بهبود علائم ندارد و عوارض جانبی زیادی ایجاد می کند، بنابراین به طور کلی توسط کمتر از 10 درصد افراد استفاده می شود و بنابراین ما واقعا گزینه های محدودی برای بهبود عملکرد افراد مبتلا به PAD داریم."
مشکل این است که با پیشرفت بیماری شریانی محیطی (PAD)، بیماران اغلب تحت عمل بازسازی عروق برای باز کردن شریان ها قرار می گیرند و در نتیجه در معرض خطر بالای وقایع نامطلوب قلبی عروقی و مشکلات اندامی قرار می گیرند.
آگونیست هایGLP-1 ، دسته ای از داروها هستند که در حال حاضر برای درمان دیابت نوع 2، چاقی، بیماری کلیوی، بیماری های قلبی عروقی از جمله بیماری عروقی آترواسکلروتیک و نارسایی قلبی استفاده می شوند. در یک کارآزمایی به نام STRIDE، از 792 فرد مبتلا به دیابت نوع 2 وPAD علامت دار در مراحل اولیه در 112 مرکز پزشکی در 20 کشور ثبت نام گردید. شرکت کنندگان به طور متوسط 67 سال سن داشتند، حدود 25 درصد زن و 67 درصد سفید پوست بودند.
همه به طور تصادفی در دو گروه برای دریافت سماگلوتاید (1 میلی گرم) یا دارونما به مدت یک سال (52 هفته) تقسیم شدند. محققان حداکثر مسافت پیاده روی افراد را ارزیابی کردند - حداکثر مسافتی که بیماران می توانستند روی تردمیل با سرعت 2 مایل در ساعت با درجه 12 درصد راه بروند (مشابه پیاده‌روی از یک تپه ی متوسط). عملکرد افراد شرکت کننده در ابتدا (متوسط حداکثر فاصله راه رفتن 186 متر بود)، هفته 26، هفته 52 (نقطه پایانی اولیه) و هفته 57 (پنج هفته پس از توقف درمان) ارزیابی شد.
پرفسور بوناکا، گفت: «علیرغم این واقعیت که ما از افراد بر اساس گزارش PAD در مراحل اولیه، ثبت نام کردیم، اما مشاهده کردیم که آنها واقعاً به شدت آسیب دیده اند و فقط می توانند حدود یک دهم مایل راه بروند که نشان می دهد علائم بیماری شریان محیطی به طور قابل توجهی زودتر شروع شده است. ما دیدیم که سماگلوتاید به وضوح کار می کند. فواید اولیه واضحی در شش ماه پس از مصرف این دارو مشاهده شد که در یک سال به افزایش ادامه داد».
به طور کلی، بیماران در گروه سماگلوتاید بهبود میانه ای 26 متری و بهبود میانگین 40 متری در فاصله راه رفتن داشتند که نشان دهنده ی افزایش آماری قابل توجه 13 درصدی طی یک سال است.
پرفسور بوناکا، گفت: «برای در نظر گرفتن این موضوع، ما معمولاً فکر می کنیم افزایش مسافت پیاده روی 10 متری تا 20 متری از نظر بالینی در PAD مهم است، بنابراین این بیش از انتظارات بود».
این نتایج توسط نقاط پایانی ثانویه تأییدی که بهبود قابل توجه در کیفیت زندگی را نشان می دهند (که با نمره پرسشنامه کیفیت زندگی عروقی-6 اندازه گیری می‌شود)، از جمله مسافت پیاده روی بدون درد و بهبود پایدار در حداکثر فاصله پیاده روی در پنج هفته پس از توقف درمان، بیشتر پشتیبانی شد. ایمنی مصرف دارو مشابه با آزمایش های قبلی بود، با عوارض جانبی غیرجدی گوارشی که بیشترین عارضه جانبی گزارش شده در میان بیماران دریافت کننده ی سماگلوتید بود.
شاخص بازویی مچ پا بیماران، که میزان جریان خون در پاها را اندازه گیری می کند، در بین افرادی که سماگلوتاید مصرف می کردند در مقایسه با دارونما بهبود چشمگیری داشت.تحلیل پس از وقوع نشان داد که افراد در گروه سماگلوتاید مدت زمان بیشتری بدون نیاز به بازسازی عروق یا خطر مرگ زندگی کردند. در طی یک سال درمان، بیمارانی که سماگلوتاید مصرف می کردند، 54 درصد کاهش خطر مرگ یا نیاز به دارو یا روشی برای باز کردن عروق مسدود شده در پاهایشان به دلیل بدتر شدن علائم در مقایسه با بیماران دریافت کننده دارونما داشتند (14 بیمار در مقابل 30 بیمار).
پرفسور بوناکا، گفت: به طور کلی، این داده‌ها نشان می دهند که سماگلوتاید برای افراد مبتلا به بیماری شریانی محیطی (PAD) و دیابت نوع 2، به عنوان یک درمان مؤثر با مزایای قلبی-متابولیکی، قلبی-عروقی و کلیوی عمل می کند. این دارو همچنین بهبودهایی در عملکرد، علائم و کیفیت زندگی بیماران به همراه دارد.
محققان گفتند: به تحقیقات بیشتری برای درک مکانیسم این فواید نیاز است، زیرا متوسط شاخص توده بدنی جمعیت مورد مطالعه 28.6 بود و رابطه ی بین نتیجه و کاهش وزن، بسیار ضعیف بود. این موضوع به همراه افزایش شاخص بازویی مچ پا، واقعاً نشان دهنده تأثیر مستقیم این دارو بر عروق است.
این مطالعه از این نظر محدودیت داشت که فقط بر روی بیمارانی انجام شد که علاوه بر بیماری شریان محیطی، به دیابت نوع 2 مبتلا بودند. همچنین، تقریباً 14٪ از جمعیت مورد مطالعه در آمریکای شمالی ثبت نام کردند، در حالی که 57٪ در اروپا و 29٪ در آسیا ثبت نام کردند. در نتیجه، تعداد کمی از بیماران سیاه پوست در این مطالعه حضور داشتند.
بودجه ی این مطالعه توسط Novo Nordisk تامین شده است. این مطالعه در زمان ارائه، به طور همزمان در The Lancetبه صورت آنلاین منتشر شد.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-03-semaglutide-boosts-ability-diabetes-patients.html